Ұйқы мен оқу: тікелей байланыс
Зейін мен есте сақтау туралы әңгіме көбіне ұйқыдан басталуы керек. Күндіз үйренген нәрсе түнде бекиді — ұйқы қысқарса, оқу да қысқарады.
Жас бойынша норма
| Жас | Тәулігіне ұйқы |
|---|---|
| 3–5 жас | 10–13 сағат |
| 6–12 жас | 9–12 сағат |
| 13–18 жас | 8–10 сағат |
Мектеп жасындағы бала 7 сағат ұйықтаса — бұл жеткіліксіз, тіпті ол өзін жақсы сезінемін десе де.
Ұйқысы жетпеген бала қалай көрінеді
Үлкен адам шаршағанда баяулайды, ал бала көбіне керісінше — қозады. Сондықтан ұйқысыздық жиі «гиперактивтілік» немесе «тәрбиесіздік» деп қате оқылады.
- Сабақта зейіні тұрақсыз, орнында отыра алмайды.
- Ұсақ нәрсеге ашуланады, жылауық болады.
- Кешке қарай қозып кетеді, ұйықтай алмайды.
- Таңертең әрең тұрады, демалыс күні ұзақ ұйықтайды.
Демалыс күні 2–3 сағат артық ұйықтау — жұмыс күндері ұйқы жетпей жүргенінің тура белгісі.
Ұйқы мен есте сақтау
Күндізгі ақпарат ұйқы кезінде ұзақ мерзімді жадыға көшеді. Сол себепті кеш жатқан бала қанша қайталаса да, ертеңіне азырақ есінде қалады.
Іс жүзінде бұл мынаны білдіреді: 23:00-ге дейін жаттағаннан гөрі, ерте жатып таңертең 20 минут қайталаған әлдеқайда тиімді.
Кешкі режим
- Ұйқыға дейін 1 сағат — экрансыз. Бұл ең үлкен әсер беретін өзгеріс.
- Жату уақыты тұрақты болсын, демалыс күні де 1 сағаттан артық ауытқымасын.
- Кешкі ас — жатардан 2 сағат бұрын.
- Бөлме қараңғы әрі салқын болсын.
- Ұйқы алдындағы бірізді рәсім: жуыну, кітап, жарық сөну.
Экран неге кедергі
Экранның жарығы ұйқыға дайындық процесін кешеуілдетеді, ал мазмұнның өзі миды қоздырады. Бала төсекте жатып телефон қараса, ұйқыға кетуі жарты сағатқа дейін кешігуі мүмкін.
Ең қарапайым шешім — телефон түнде бөлмеде болмайды. Бұл ережені ересектер де ұстанса, ол әлдеқайда жеңіл орнығады.
Жиі қойылатын сұрақтар
- 7 жасар балаға қанша ұйқы керек?
- 6–12 жас аралығындағы балаға тәулігіне 9–12 сағат ұйқы қажет. 7 жаста көбіне 10–11 сағат ыңғайлы болады.
- Бала кеш жатса, есте сақтауына әсер ете ме?
- Тікелей әсер етеді. Күндізгі ақпарат ұйқы кезінде бекиді, сондықтан ұйқысы қысқарған бала қанша қайталаса да нәтижесі төмен болады.
- Демалыс күні ұзақ ұйықтауға рұқсат ету керек пе?
- Бір сағаттық айырма қалыпты. Ал 2–3 сағат артық ұйықтау — жұмыс күндері ұйқы жетпей жүргенінің белгісі, режимді қарау керек.