Баланың жазуы нашар: не істеу керек
5 мин оқу·Жаңартылған: 2026-08-28
Жазуды «мұқият жаз» деп түзетуге болмайды. Қолтаңба — қолдың, отырыстың және зейіннің нәтижесі; осы үшеуін бөлек қарау керек.
Алдымен үшеуін тексеріңіз
- Отырыс: аяғы еденде тұр ма, үстел биіктігі сай ма, арқасы бүгілмей ме.
- Қалам ұстау: үш саусақпен, тым қатты қыспай ұстай ма.
- Дәптердің бұрышы: сәл көлбеу тұруы керек, тікелей емес.
Тәжірибеде нашар қолтаңбаның үлкен бөлігі осы үш техникалық жағдайдан шығады — саусақтың «қабілетінен» емес.
Қаламды тым қатты қысу
Бала қаламды қатты қысса, қолы тез шаршайды, жазу біркелкі болмайды және соңына қарай нашарлайды. Мұны байқау оңай: саусақта із қалады, бала қолын уқалайды.
Шешімі — жуан қалам немесе арнайы қондырма, әрі жазу арасында қолды босату жаттығуы.
Ұсақ моторика жаттығулары
- Пластилинмен жұмыс — саусақ бұлшықетін тікелей нығайтады.
- Қайшымен қию: түзу, содан кейін иілген сызық бойымен.
- Ұсақ затты сұрыптау: түйме, бұршақ, моншақ.
- Қағаз бүктеу, жіп өткізу, түйін байлау.
- Сурет бояу — сызықтан шықпай.
Бұл жаттығулар жазудан бұрын тұр: саусақ дайын болмаса, көп жазу қолтаңбаны түзетпейді, тек шаршатады.
Жазудың өзімен қалай жұмыс істеу керек
- Аз, бірақ сапалы: 5 жол әдемі жазу — бір бет асығыс жазудан пайдалы.
- Бір әріпке назар аудару: бүгін тек «а», ертең тек «б».
- Ең әдемі шыққан әріпті бала өзі тапсын және дөңгелектесін.
- Торкөз дәптер — бастапқыда көлемді ұстауға көмектеседі.
Не істемеу керек
- Бүкіл бетті қайта жаздыру — бұл жазуға деген жеккөрініш тудырады.
- «Мұқият жаз» деп қайталау — бала қалай екенін білмейді, талап нақты болуы керек.
- Жылдамдық талап ету: сапа алдымен, жылдамдық өзі келеді.
- Сол қолмен жазатын баланы оң қолға көшіру.
Жиі қойылатын сұрақтар
- Баланың қолтаңбасын қай жасқа дейін түзетуге болады?
- Бастауыш сыныпта, әсіресе 1–3 сыныпта, ол ең жақсы түзеледі. Кейін де жақсартуға болады, бірақ әдет орныққан сайын көбірек уақыт керек.
- Сол қолмен жазатын баланы оң қолға үйрету керек пе?
- Жоқ. Қайта үйрету жазуды да, жалпы оқуды да қиындатады. Сол қолды балаға дәптердің бұрышын дұрыс қоюды үйрету жеткілікті.
- Күніне қанша жазу керек?
- Көлемнен гөрі сапа маңызды: 5 жолды баяу әрі әдемі жазу бір бетті асығыс толтырудан пайдалы.