Көбейту кестесін қалай жаттау керек
«Көбейту кестесін білмейді» — 3–4 сынып ата-аналарының ең жиі айтатын мәселесі. Көбіне бала қабілетсіз емес, жаттау реті дұрыс емес.
Неге жай қайталау көмектеспейді
Кестені басынан аяғына дейін тізіп қайталағанда бала тізбекті жаттайды, жеке амалды емес. Сол себепті «жетіден жеті нешеу?» деген сұраққа ол ішінен бүкіл жетілікті қайта санап шығады.
Мақсат — тізбекті емес, әр амалды жеке-жеке автоматқа жеткізу.
Дұрыс рет: жеңілден қиынға
Бүкіл кестені бірден алудың қажеті жоқ. Оны бөлікке бөлген дұрыс — әр бөлік алдыңғысына сүйенеді.
- 1-қадам: 2-ге және 10-ға көбейту — ең оңайы, бірден шығады.
- 2-қадам: 5-ке — соңы әрқашан 0 немесе 5, бала өзі заңдылықты табады.
- 3-қадам: 4-ке — бұл «екі рет екіге» деген сөз.
- 4-қадам: 3-ке және 6-ға.
- 5-қадам: 9-ға — саусақ әдісі мен «оннан бір азайту» айласы бар.
- 6-қадам: 7-ге және 8-ге — қалғаны ең қиыны, бірақ оларға өте аз амал қалады.
Осы ретпен жүрсеңіз, соңғы қадамға бар болғаны бірнеше амал қалады — бала «бүкіл кесте» деген үрейден құтылады.
Екі есе аз жұмыс: орын ауыстыру заңы
6×7 мен 7×6 — бір нәрсе. Бұл қарапайым ойды бала түсінсе, жаттайтын амал саны бірден екі есе азаяды.
Кестені торкөз түрінде салып, қайталанатын ұяшықтарды бояп көрсетіңіз — бала өз көзімен көреді.
Күніне қанша уақыт
- Күніне 5–10 минут, бірақ күнде. Демалыс күні де.
- Бір отырғанда бір бөлік қана — бүкіл кесте емес.
- Алдымен ретімен, содан кейін араластырып сұрау.
- Аптасына бір рет — өткеннің бәрін қайталау.
Аптасына бір рет бір сағат жаттағаннан гөрі, күнде 7 минут әлдеқайда берік нәтиже береді.
Не істемеу керек
- Уақытқа қуалау. Секундомер қорқыныш тудырады, ал қорыққан бала есептей алмайды.
- Жазалау немесе ұялту — «мұны 2-сынып та біледі» деген сөз мотивацияны өлтіреді.
- Бүкіл кестені бір аптада талап ету.
- Бала шаршағанда жалғастыру — 10 минуттан кейін пайда жоқ.
Есте сақтау мәселесі болса
Егер бала басқа нәрсені де қиын жаттаса — өлеңді, ережені, тапсырманы — мәселе кестеде емес. Мұндайда жұмыс жадымен бөлек жұмыс істеу керек.
Мұны ажырату оңай: кестені жаттай алмайтын, бірақ ертегіні толық айтып беретін бала — есте сақтауы жақсы, оған тек басқа әдіс керек.
Жиі қойылатын сұрақтар
- Көбейту кестесін қай жаста білу керек?
- Әдетте 2-сыныптың соңы мен 3-сынып барысында меңгеріледі. Бірақ жас — бағдар ғана: кейбір бала 3-сыныпта еркін біледі, кейбіріне 4-сыныпқа дейін уақыт керек.
- Бала кестені жаттайды, бірақ ұмытып қалады. Не істеу керек?
- Қайталауды уақыт бойынша таратыңыз: сол күні, келесі күні, 3 күннен кейін, аптадан кейін. Бір кеште көп қайталаудан гөрі бұл әлдеқайда берік. Сондай-ақ ретімен емес, араластырып сұраңыз.
- Саусақпен санаса, тыйым салу керек пе?
- Жоқ. Саусақ — уақытша тірек, ол өздігінен жоғалады. Тыйым салу баланы қорқытады да, есептеуді жасырын жасауға мәжбүрлейді.
- Күніне қанша уақыт жаттау керек?
- 5–10 минут, бірақ күнде. Ұзақ отыру нәтижені жақсартпайды — ми қайталаудың ұзақтығына емес, жиілігіне жауап береді.